ค่า IP Rating สำหรับโคมไฮเบย์ มาตรฐานความปลอดภัยที่ต้องรู้ก่อนเลือกใช้
การเลือกโคมไฮเบย์สำหรับโรงงานหรือคลังสินค้า ไม่ควรดูแค่วัตต์หรือความสว่าง (Lumen) เท่านั้น อีกหนึ่งค่าที่มีผลโดยตรงต่อ ความทนทาน ความปลอดภัย และอายุการใช้งาน คือค่า IP Rating
IP Rating เป็นมาตรฐานสากลตามข้อกำหนดของ IEC 60529 ที่ใช้ระบุระดับการป้องกันการแทรกซึมของสิ่งแปลกปลอมจากภายนอกเข้าสู่อุปกรณ์ไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นฝุ่น ผงโลหะ ละอองน้ำ หรือแรงดันน้ำจากการฉีดล้าง หากเลือกค่า IP ไม่เหมาะกับสภาพแวดล้อม ปัญหาที่ตามมามักไม่ใช่แค่ไฟเสีย แต่รวมถึงต้นทุนซ่อมบำรุงและความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในระยะยาวโคมไฮเบย์ค่า IP อย่างเป็นระบบ เข้าใจง่าย และอ้างอิงเฉพาะข้อมูลที่เป็นมาตรฐานแน่ชัดเท่านั้น
IP Rating คืออะไร?
IP ย่อมาจาก Ingress Protection เป็นระบบการให้รหัสตัวเลข 2 หลัก เพื่อแสดงระดับการป้องกันดังนี้:
-
- ตัวเลขหลักที่ 1: การป้องกันของแข็ง (ฝุ่น วัตถุแปลกปลอม)
- ตัวเลขหลักที่ 2: การป้องกันของเหลว (น้ำ ความชื้น)
รูปแบบมาตรฐานคือ IPXY เช่น IP65, IP66, IP67 เป็นต้น
รหัสตัวเลข IP อย่างถูกต้อง
1️.ตัวเลขหลักแรก: การป้องกันของแข็ง (ระดับ 0–6)
-
- 0 = ไม่ป้องกัน
- 1–4 = ป้องกันวัตถุขนาดต่าง ๆ
- 5 = ป้องกันฝุ่นได้ระดับหนึ่ง (Dust Protected)
- 6 = ป้องกันฝุ่นได้สมบูรณ์ (Dust Tight)
สำหรับงานอุตสาหกรรม ค่า 6 (Dust Tight) ถือว่าสำคัญมาก เพราะโรงงานส่วนใหญ่มีฝุ่นสะสมในอากาศตลอดเวลา
2️.ตัวเลขหลักที่สอง: การป้องกันน้ำ (ระดับ 0–9)
-
- 0 = ไม่ป้องกันน้ำ
- 4 = กันน้ำกระเซ็นรอบทิศทาง
- 5 = กันน้ำฉีดจากหัวฉีดทั่วไป
- 6 = กันน้ำฉีดแรงดันสูง
- 7 = ทนการแช่น้ำชั่วคราวตามเงื่อนไขที่กำหนด
ค่าที่สูงขึ้นหมายถึงระดับการป้องกันที่มากขึ้น แต่ต้องเลือกให้เหมาะสมกับลักษณะการใช้งานจริง ไม่จำเป็นต้องสูงที่สุดเสมอไป
ค่า IP ที่พบได้บ่อยในโคมไฮเบย์
1.IP20 : ใช้ภายในอาคารที่ควบคุมสภาพแวดล้อม
คุณสมบัติ
-
- ป้องกันวัตถุขนาดใหญ่กว่า 12.5 มม.
- ไม่ป้องกันน้ำ
เหมาะกับ
-
- โชว์รูม
- ห้างสรรพสินค้า
- คลังสินค้าที่สะอาดและแห้ง
ข้อจำกัด
ไม่เหมาะกับโรงงานที่มีฝุ่นหรือความชื้น เพราะฝุ่นสามารถเข้าสะสมในตัวโคมได้
2.IP44 : กันน้ำกระเซ็น
คุณสมบัติ
-
- ป้องกันวัตถุขนาดเล็กกว่า 1 มม.
- กันน้ำกระเซ็นจากทุกทิศทาง
เหมาะกับ
-
- โรงงานทั่วไปที่ไม่มีการฉีดล้าง
- พื้นที่ที่มีความชื้นระดับปานกลาง
3.IP65 : กันฝุ่นสมบูรณ์ + กันน้ำฉีด
คุณสมบัติ
-
- Dust Tight (กันฝุ่นสมบูรณ์)
- ป้องกันน้ำฉีดจากหัวฉีดทั่วไป
เหมาะกับ
-
- โรงงานอุตสาหกรรม
- คลังสินค้า
- พื้นที่ที่มีฝุ่นจำนวนมาก
IP65 ถือเป็นระดับที่นิยมใช้มากสำหรับโคมไฮเบย์ในงานอุตสาหกรรม เพราะสามารถป้องกันทั้งฝุ่นและน้ำได้เพียงพอต่อการใช้งานทั่วไป
4.IP66 / IP67 : งานหนักหรือพื้นที่ล้างทำความสะอาด
5.IP66 : กันน้ำฉีดแรงดันสูง
6.IP67 : ทนการแช่น้ำชั่วคราวตามเงื่อนไขมาตรฐาน
เหมาะกับ:
-
- โรงงานอาหารที่มีการฉีดล้าง
- พื้นที่กึ่งภายนอกอาคาร
- พื้นที่ที่มีความเสี่ยงน้ำสาดแรง
ทำไมค่า IP ถึงมีผลต่ออายุการใช้งานโคมไฮเบย์?
การเลือกค่า IP ต่ำกว่าสภาพแวดล้อมจริง อาจทำให้เกิดปัญหาเหล่านี้:
-
- ฝุ่นสะสมภายใน
ฝุ่นที่เข้าไปสะสมบนแผงวงจรหรือชุดขับ (Driver) อาจเพิ่มความร้อนสะสมภายในตัวโคม
-
- ความชื้นและการกัดกร่อน
ความชื้นที่เข้าสู่ภายในอาจทำให้เกิดการกัดกร่อนของจุดเชื่อมต่อไฟฟ้า ซึ่งส่งผลต่อความเสถียรของการทำงาน
-
- ความร้อนสะสม
หากมีฝุ่นอุดตันภายใน อาจกระทบต่อการระบายความร้อน ทำให้อุณหภูมิภายในสูงขึ้นและลดอายุการใช้งานของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ทั้งหมดนี้ไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่จะค่อย ๆ สะสมเป็นปัญหาในระยะยาว
วิธีตรวจสอบว่า IP Rating เชื่อถือได้หรือไม่
ในตลาดมีสินค้าที่ระบุค่า IP แต่ไม่ได้ผ่านการทดสอบจริง การตรวจสอบควรทำดังนี้:
✔ ตรวจสอบซีลยาง (Gasket)
ต้องแนบสนิท ไม่มีช่องว่าง
✔ จุดทางเข้าสายไฟ (Cable Entry)
ควรมีข้อต่อหรืออุปกรณ์รัดสายที่ออกแบบมาสำหรับกันน้ำ ไม่ใช่อุดด้วยซิลิโคนทั่วไป
✔ เอกสารทดสอบตาม IEC 60529
ควรมีรายงานผลการทดสอบ (Test Report) จากห้องปฏิบัติการที่ระบุรุ่นสินค้าอย่างชัดเจน
แนวทางเลือกค่า IP ให้เหมาะกับโรงงาน
|
สภาพแวดล้อม |
ค่า IP แนะนำ |
|
โกดังสะอาด |
IP20 – IP44 |
|
โรงงานทั่วไป |
IP65 |
| โรงงานฝุ่นมาก |
IP65 ขึ้นไป |
| พื้นที่ฉีดล้าง |
IP66 |
การเลือกให้ “พอดี” กับสภาพแวดล้อม คือแนวทางที่คุ้มค่าที่สุด
บทสรุป
ค่า IP เป็นมาตรฐานด้านความปลอดภัยโคมไฟอุตสาหกรรมที่ส่งผลโดยตรงต่อความทนทานและต้นทุนระยะยาวของโคมไฮเบย์ การเลือกโคมไฮเบย์ระดับ IP เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม จะช่วยลดความเสี่ยงจากฝุ่น ความชื้น และน้ำ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของปัญหาอุปกรณ์ไฟฟ้าในโรงงานสำหรับโรงงานหรือคลังสินค้าทั่วไป การเริ่มต้นที่ IP65 มักเป็นทางเลือกที่สมดุลระหว่างความปลอดภัยและงบประมาณ แต่หากเป็นพื้นที่ที่มีการฉีดล้างหรือมีน้ำแรงดันสูง ควรพิจารณา IP66 ขึ้นไปการลงทุนกับค่า IP ที่เหมาะสมตั้งแต่ต้น คือการลดค่าใช้จ่ายซ่อมบำรุงในอนาคต และทำให้ระบบแสงสว่างทำงานได้เต็มประสิทธิภาพตามที่ออกแบบไว้หากต้องการ ผมสามารถจัดเวอร์ชันที่ปรับโครงสร้างคำให้ “คมแบบบทความวิศวกรรม” มากขึ้น หรือเวอร์ชันที่อ่านง่ายเชิงการตลาดมากขึ้นให้เลือกได้
NINE LIGHTING แสงสว่างที่คุณวางใจได้ จากแบรนด์ที่คุณเลือก พื้นที่รวมแบรนด์ชั้นนำ ให้คุณเลือกซื้อไม่ว่าจะสปอร์ตไลท์ โคมไฟไฮเบย์ โคมถนน หลอดไฟ LED ไฟโซล่าเซลล์ และเสาไฟ
สนใจสอบถาม-สั่งซื้อเกี่ยวกับสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Line : @NINELED

